Druzy tarczy nerwu wzrokowego

0
507
4/5 - (1 vote)

1. Wstęp

Druzy tarczy nerwu wzrokowego to nieprawidłowości występujące w głowie nerwu wzrokowego, które mogą mieć wpływ na funkcjonowanie oka i pole widzenia. W niniejszym artykule dokładnie omówimy, czym są druzy tarczy nerwu wzrokowego, ich etiologię, objawy, diagnostykę i dostępne metody leczenia.

2. Anatomia i funkcje nerwu wzrokowego

Nerw wzrokowy, znany również jako nerw II, jest częścią układu nerwowego odpowiedzialnego za przekazywanie informacji o obrazie widzianym przez oko do mózgu. Nerw ten składa się z włókien nerwowych, które zbierają się w tarczy nerwu wzrokowego, gdzie opuszczają oko i łączą się z drogami wzrokowymi mózgu. Głowa nerwu wzrokowego jest widoczna podczas badania dna oka jako okrągłe, różowawe pole.

3. Czym są druzy tarczy nerwu wzrokowego?

Druzy tarczy nerwu wzrokowego to złogi kalcyfikowane, które mogą się gromadzić w obrębie tarczy nerwu wzrokowego. Są zazwyczaj ośrodkowo umiejscowione, ale mogą się także występować w innych miejscach. Druzy tarczy nerwu wzrokowego występują u około 0,5% do 2% populacji ogólnej. Zwykle są to zmiany wrodzone, ale mogą też występować nabyte.

4. Etiologia i patogeneza

Dokładna przyczyna powstawania druzów tarczy nerwu wzrokowego nie jest jeszcze w pełni poznana. Wiadomo jednak, że występują one częściej u osób z rodzinnych przypadków tego schorzenia, co sugeruje genetyczne podłoże. Druzy mogą być również związane z zaburzeniami przemiany materii oraz gromadzeniem się produktów przemiany materii w komórkach nerwów wzrokowych.

5. Objawy i powikłania

Wiele osób z druzami tarczy nerwu wzrokowego niema żadnych objawów i może być nieświadoma ich obecności przez wiele lat. W niektórych przypadkach jednak druzy mogą prowadzić do następujących objawów:

  • Upośledzenie pola widzenia: Druzy mogą powodować ubytki w polu widzenia, które zwykle są asymetryczne i niekorzystnie wpływają na codzienne funkcjonowanie.
  • Zaburzenia widzenia kolorów: W niektórych przypadkach druzy mogą wpłynąć na percepcję kolorów.
  • Ból oczu: W rzadkich przypadkach druzy mogą powodować ból oczu.

W przypadku postępujących druzów tarczy nerwu wzrokowego mogą wystąpić powikłania, takie jak neuropatia nerwu wzrokowego, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, a nawet utrata wzroku.

6. Diagnostyka

Diagnoza druzów tarczy nerwu wzrokowego opiera się na wynikach badań okulistycznych i dodatkowych badaniach obrazowych. Poniżej przedstawiamy podstawowe metody diagnostyczne:

6.1. Badanie dna oka

Badanie dna oka, zwane również oftalmoskopią, jest podstawową metodą oceny tarczy nerwu wzrokowego. Druzy tarczy nerwu wzrokowego mogą być widoczne jako jasne, błyszczące złogi w obrębie tarczy nerwu wzrokowego.

Przeczytaj także:  Rola ćwiczeń ortoptycznych w leczeniu zeza

6.2. Testy pola widzenia

Testy pola widzenia, takie jak perymetria Goldmanna czy statyczna perymetria automatyczna, mogą być stosowane w celu oceny ubytków pola widzenia spowodowanych przez druzy tarczy nerwu wzrokowego.

6.3. Obrazowanie optycznej koherencji tomografii (OCT)

OCT to nieinwazyjna metoda obrazowania, która pozwala na ocenę struktury warstw siatkówki i tarczy nerwu wzrokowego w trzech wymiarach. Może być stosowana w celu dokładniejszego określenia lokalizacji i rozmiaru druzów.

6.4. Tomografia komputerowa (TK) i rezonans magnetyczny (MR)

W niektórych przypadkach TK lub MR głowy mogą być wykonane w celu wykluczenia innych przyczyn objawów neurologicznych lub oceny struktury nerwu wzrokowego. Druzy tarczy nerwu wzrokowego są zwykle hiperdensyjne na obrazach TK i hiperintensywne na obrazach MR.

7. Leczenie i postępowanie

Leczenie druzów tarczy nerwu wzrokowego zależy od nasilenia objawów i powikłań. W przypadku braku objawów, często stosuje się jedynie obserwację i kontrolne badania okulistyczne. Jeśli występują objawy lub powikłania, leczenie może obejmować następujące opcje:

  • Leczenie farmakologiczne: W przypadku obrzęku tarczy nerwu wzrokowego lub neuropatii mogą być stosowane leki przeciwzapalne, takie jak kortykosteroidy, aby zmniejszyć stan zapalny i poprawić funkcję nerwu wzrokowego.
  • Leczenie chirurgiczne: W rzadkich przypadkach, gdy druzy powodują istotne ubytki w polu widzenia lub utratę wzroku, może być rozważone leczenie chirurgiczne, takie jak usunięcie druzów lub dekompresja nerwu wzrokowego. Zabiegi te są jednak ryzykowne i zarezerwowane dla wyjątkowych przypadków.
  • Rehabilitacja wzroku: W przypadku utraty wzroku lub istotnych ubytków pola widzenia może być wskazana rehabilitacja wzroku, w tym nauka strategii radzenia sobie z ograniczeniami wzrokowymi i stosowanie pomocy optycznych.

8. Podsumowanie

Druzy tarczy nerwu wzrokowego to nieprawidłowości występujące w tarczy nerwu wzrokowego, które mogą prowadzić do różnych objawów, takich jak upośledzenie pola widzenia, zaburzenia widzenia kolorów i ból oczu. Diagnoza opiera się na badaniu dna oka oraz dodatkowych badaniach obrazowych, takich jak OCT, TK czy MR. Leczenie zależy od nasilenia objawów i może obejmować obserwację, leczenie farmakologiczne, interwencje chirurgiczne lub rehabilitację wzroku.

9. Bibliografia

  1. Lee, A. G., & Zimmerman, M. B. (2005). The rate of visual field loss in optic disc drusen. American Journal of Ophthalmology, 139(6), 1062-1066.
  2. Pineles, S. L., Arnold, A. C., & Marsiglia, M. (2009). Optic disk drusen in children. Journal of American Association for Pediatric Ophthalmology and Strabismus, 13(6), 546-550.
  3. Purvin, V. A., Chioran, G., & Kawasaki, A. (2011). Drusen of the optic disc. Current Neurology and Neuroscience Reports, 11(5), 508-512.
  4. Roh, S., & Weiter, J. J. (2013). Optic disc drusen. Comprehensive Ophthalmology Update, 14(1), 13-24.
  5. Sato, T., Mrejen, S., & Spaide, R. F. (2013). Multimodal imaging of optic disc drusen. American Journal of Ophthalmology, 156(2), 275-282.