Zasada, którą powtarza większość poradników, brzmi prosto: oprawka ma kontrastować z kształtem twarzy. Okrągła twarz lubi kanciaste modele, kanciasta łagodniejsze linie. To sensowny punkt wyjścia, ale w praktyce o komforcie noszenia decyduje coś innego: szerokość oprawy względem twarzy, wysokość soczewki i rozstaw źrenic. Ładny model źle dopasowany technicznie będzie się zsuwał, uciskał za uszami albo, przy progresywnych, zwyczajnie nie zadziała. Poniżej kolejno: co naprawdę znaczy dopasowanie do kształtu twarzy, jakie parametry sprawdzić przed zakupem i kiedy wada wzroku ogranicza wybór modeli.
Jak rozpoznać kształt własnej twarzy?
Najprostszy test zajmuje minutę. Stań przed lustrem, zwiąż włosy i porównaj proporcje: szerokość czoła, kości policzkowych i linii żuchwy oraz długość twarzy względem szerokości.
- owalna: proporcje zrównoważone, czoło nieco szersze od żuchwy, łagodna linia podbródka
- okrągła: szerokość i długość zbliżone, miękkie kontury, pełne policzki
- kwadratowa: szerokie czoło i wyraźna, kanciasta żuchwa o podobnej szerokości
- prostokątna: te same cechy co kwadratowa, ale twarz wyraźnie dłuższa niż szersza
- sercowata: szerokie czoło, wąski, czasem szpiczasty podbródek
- w kształcie rombu: wąskie czoło i żuchwa, najszersze kości policzkowe
Większość osób nie mieści się w jednym typie idealnie i to normalne. Kształt twarzy jest wskazówką, nie regułą.
Dobór oprawek do poszczególnych typów twarzy
Poniższe wskazówki traktuj jako punkt wyjścia, a nie sztywne reguły. Wybór zawęża też rodzaj szkieł, jakie mają trafić do oprawy. Salon Optyk Pokorny – Tarnów oferuje okulary korekcyjne, progresywne, do pracy przy komputerze i do jazdy samochodem, a do każdego z tych zastosowań pasuje inna wysokość i szerokość oprawki.
Twarz owalna daje największą swobodę, bo pasuje do niej zdecydowana większość modeli. Jedyne, na co warto uważać, to oprawki zbyt duże, które zaburzają proporcje.
Twarz okrągła zyskuje przy oprawkach o wyraźnych krawędziach: prostokątnych, kwadratowych, w stylu geometrycznym. Optycznie wydłużają rysy i dodają im struktury. Modele idealnie okrągłe i bardzo małe podkreślą to, co już jest miękkie.
Twarz kwadratowa dobrze wygląda w oprawkach o zaokrąglonych liniach, owalnych lub typu kocie oko, które łagodzą mocną żuchwę. Grube, kanciaste ramki wzmacniają ostrość rysów.
Twarz prostokątna potrzebuje modeli szerszych i wyższych, które optycznie skracają twarz. Wąskie, niskie oprawki dają odwrotny efekt.
Twarz sercowata najlepiej równoważy się oprawkami lżejszymi u góry, z dolną częścią pozbawioną ramki albo z delikatnym mostkiem. Ciężkie, szerokie modele przy czole pogłębiają dysproporcję z podbródkiem.
Twarz w kształcie rombu zyskuje przy oprawkach z akcentem na górnej linii, na przykład typu browline, oraz przy modelach owalnych, które zmiękczają kości policzkowe.
Co ważniejsze niż kształt: dopasowanie techniczne
To jest część, którą najłatwiej pominąć przy zakupie przez internet, a od niej zależy, czy okulary da się nosić cały dzień.
Szerokość oprawy powinna odpowiadać szerokości twarzy. Zawiasy wypadają mniej więcej na wysokości skroni, a oprawka nie może wystawać poza obrys twarzy ani być od niej węższa, bo wtedy zaczyna uciskać.
Rozstaw źrenic (PD) decyduje o tym, gdzie w soczewce znajdzie się jej centrum optyczne. Przy błędzie rzędu kilku milimetrów pojawia się efekt pryzmatyczny: bóle głowy, zmęczenie, czasem podwójne widzenie. Ten pomiar wykonuje się w salonie, nie da się go wiarygodnie odczytać z recepty.
Wysokość soczewki ma znaczenie przy okularach progresywnych. Strefy widzenia do dali, pośrednia i do bliży muszą się zmieścić w polu soczewki, dlatego bardzo niskie, wąskie oprawki przy progresji odpadają.
Mostek i noski odpowiadają za to, czy okulary się nie zsuwają. Przy niskim mostku nosowym sprawdzają się modele z regulowanymi noskami albo oprawki z podwyższonym mostkiem.
Długość zauszników i ich zagięcie za uchem decydują o tym, czy po kilku godzinach pojawi się ucisk. To jeden z elementów, który optyk reguluje na miejscu, także po odbiorze okularów.
Kiedy wada wzroku ogranicza wybór?
Im większa wada, tym grubsze szkło, a to zmienia reguły gry. Przy wysokiej krótkowzroczności szkło jest grubsze na brzegach, więc lepiej sprawdzają się oprawki mniejsze i pełnoobwodowe, które ukrywają krawędź soczewki. Grubość można też zmniejszyć, wybierając szkło o wyższym indeksie refrakcji.
Przy dalekowzroczności soczewka jest najgrubsza w środku, a oko za nią wydaje się powiększone. Tu również pomagają mniejsze pola soczewek i pełne oprawki.
Astygmatyzm nie ogranicza kształtu, ale wymaga precyzyjnego ustawienia osi cylindra, dlatego oprawka musi stabilnie trzymać się na twarzy i nie przekręcać.
Przy okularach bezramkowych i na żyłkę odpadają duże wady, bo soczewka jest wiercona w punktach mocowania i przy dużej grubości łatwiej pęka.
Materiał i waga oprawy
Acetat celulozy to najczęstszy materiał w oprawkach z tworzywa: daje bogactwo kolorów i dobrze się dogrzewa przy regulacji, ale jest cięższy. Metalowe oprawki, zwłaszcza tytanowe, są lżejsze i cieńsze, dobrze sprawdzają się przy mocnych szkłach i u osób z alergią na nikiel. Stopy pamięciowe, takie jak flex czy tytan beta, wracają do kształtu po odkształceniu, co ma znaczenie u dzieci i osób aktywnych.
Ciężka oprawa plus grube szkło to najczęstsza przyczyna zsuwania się okularów i odcisków na nosie. Im cięższe szkła, tym ważniejsza sztywna, dobrze wyważona oprawa.
Kolor oprawek: co brać pod uwagę?
Kolor dobiera się do typu urody, a nie do jednego ulubionego odcienia. Osoby o chłodnej karnacji, z niebieskimi lub szarymi oczami, zwykle dobrze wyglądają w czerni, srebrze, granacie i chłodnych szarościach. Ciepła karnacja z zielonymi lub piwnymi oczami lepiej znosi brązy, złoto, beże i odcienie oliwkowe. Jeśli okulary mają być noszone codziennie, bezpieczniej wybrać kolor stonowany, a mocniejszy akcent zostawić drugiej parze.
Warto też pomyśleć o tym, kiedy okulary są noszone. Do pracy w biurze i na spotkania z klientami sprawdza się model dyskretny, a wyrazista oprawa lepiej wygląda przy swobodnym stylu ubioru.
Przymiarka: na co zwrócić uwagę w salonie
Przymierzając oprawki, sprawdź cztery rzeczy:
- Czy górna krawędź oprawy nie zasłania brwi i czy brwi nie wystają wysoko ponad nią.
- Czy oprawka nie dotyka policzków przy uśmiechu.
- Czy po pochyleniu głowy do przodu okulary zostają na miejscu.
- Czy zauszniki nie uciskają za uszami po kilku minutach noszenia.
Ostatnia rzecz, o której łatwo zapomnieć: oprawki dobiera się z aktualną korekcją w głowie, a nie tylko z myślą o wyglądzie. Jeśli zmienia się rodzaj szkieł, na przykład z jednoogniskowych na progresywne, część modeli, które wcześniej były wygodne, przestaje wchodzić w grę.
Gdzie dobrać oprawki?
Samodzielny wybór online kończy się zwykle na estetyce, bo w domu nie zmierzysz rozstawu źrenic ani nie ustawisz zauszników. Badanie wzroku i dobór oprawek pod okiem optometrysty prowadzi [salon optyczny Optyk Pokorny w Tarnowie], gdzie oprawę dobiera się na końcu, kiedy wiadomo już, jakie szkła będą potrzebne i jaka będzie ich grubość. Taki układ oszczędza sytuacji, w której wybrany model okazuje się nieodpowiedni dopiero przy zamówieniu soczewek.
