Ból w nadbrzuszu, przewlekła zgaga, nudności czy problemy z przełykaniem nie zawsze pozwalają określić przyczynę dolegliwości na podstawie samego wywiadu i badań laboratoryjnych. Gastroskopia jest badaniem diagnostycznym umożliwiającym lekarzowi bezpośrednią ocenę przełyku, żołądka i dwunastnicy. Pozwala wykryć m.in. zmiany związane z chorobą refluksową, zapaleniem błony śluzowej czy chorobą wrzodową żołądka, a w razie potrzeby również pobrać materiał do badania histopatologicznego. Dla pacjentów z Poznania jest to jedno z podstawowych badań endoskopowych stosowanych przy problemach gastrycznych.
Gastroskopia Poznań – co można ocenić tym badaniem w obrębie przewodu pokarmowego?
Gastroskopia jest badaniem polegającym na wprowadzeniu przez jamę ustną cienkiego, giętkiego endoskopu wyposażonego w kamerę. Obraz z urządzenia lekarz obserwuje na kolorowym monitorze, uzyskując dokładną ocenę błony śluzowej górnego odcinka przewodu pokarmowego. Badanie obejmuje przełyk, żołądek i początkową część dwunastnicy. Nie należy mylić go z kolonoskopią, która służy przede wszystkim do oceny dolnego odcinka przewodu pokarmowego i wymaga innego przygotowania, często obejmującego oczyszczenie jelita. Gastroskopia Poznań nie wymaga typowego dla zabiegu kolonoskopii dłuższego czy dwudniowego przygotowania.
W trakcie gastroskopii lekarz może stwierdzić m.in. cechy zapalenia błony śluzowej, owrzodzenia, zwężenia, niektóre zmiany nowotworowe czy następstwa choroby refluksowej. Możliwe jest także pobranie wycinków. Materiał trafia następnie do badania histopatologicznego, które pozwala dokładniej określić charakter stwierdzonych zmian. Przy podejrzeniu zakażenia Helicobacter pylori można wykonać test ureazowy. Gastroskopia ma również zastosowanie terapeutyczne – za pomocą endoskopu możliwe jest np. tamowanie krwawienia czy w określonych przypadkach usunięcie polipów.
Kiedy dr n. med. lub inny lekarz specjalista może zalecić gastroskopię?
Wskazania nie ograniczają się do bólu żołądka. Lekarzy specjalistów mogą skłonić do zlecenia gastroskopii przewlekła zgaga, nudności, wymioty, nawracający ból w nadbrzuszu, uczucie pełności, odbijanie czy trudności z przełykaniem. Szczególnej diagnostyki wymagają objawy alarmowe, takie jak niewyjaśniona utrata masy ciała, niedokrwistość z niedoboru żelaza, krwawienie z przewodu pokarmowego, smolisty stolec czy krwawe wymioty. Badanie może być również wykonywane w diagnostyce choroby wrzodowej, celiakii oraz przy podejrzeniu zmian wymagających pobrania wycinków.
Nie każdy ból w klatce piersiowej czy wynik dodatni na krew utajoną automatycznie oznacza konieczność gastroskopii – zakres dalszych badań zależy od objawów, wieku, wcześniejszych chorób i nieustalonej przyczyny problemu. Lekarz prowadzący może zdecydować, czy właściwsza będzie gastroskopia, kolonoskopia, badania laboratoryjne czy inna metoda obrazowania. W trybie pilnym gastroskopię przeprowadza się m.in. przy podejrzeniu istotnego krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego albo konieczności usunięcia ciała obcego.
Jak przebiega badanie i czy potrzebne jest do niego znieczulenie?
Pacjent zwykle leży na lewym boku. Po zastosowaniu znieczulenia miejscowego gardła zakłada się ustnik chroniący endoskop, a następnie lekarz ostrożnie wprowadza aparat do przełyku, żołądka i dwunastnicy. Sam moment wprowadzenia może wywołać odruch wymiotny i dyskomfort, ale prawidłowe oddychanie i współpraca z personelem ułatwiają przeprowadzenie procedury. Typowy czas badania diagnostycznego wynosi od kilku do kilkunastu minut, choć pobranie wycinków lub wykonanie dodatkowego zabiegu może go wydłużyć.
Gastroskopia w znieczuleniu miejscowym jest standardową możliwością, ale niektórzy pacjenci bardzo źle tolerują badanie. W takich sytuacjach można rozważyć sedację, a w wybranych przypadkach znieczulenie ogólne. Decyzja zależy od stanu zdrowia, rodzaju procedury i zasad konkretnej pracowni endoskopowej. Po zastosowaniu sedacji lub znieczulenia pacjent powinien wrócić do domu z osobą towarzyszącą i przez wskazany przez placówkę okres nie prowadzić pojazdów mechanicznych. Choć gastroskopia jest uznawana za procedurę o małym ryzyku, jak każde badanie inwazyjne nie jest całkowicie pozbawiona możliwości powikłań, np. krwawienia czy bardzo rzadkiego uszkodzenia ściany przewodu pokarmowego.
Co robić, a czego nie w dniu badania – przygotowanie do gastroskopii
Prawidłowe przygotowanie ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i jakość oceny żołądka. Standardowo przed wykonaniem badania należy przez co najmniej 6 godzin nie jeść, a przez około 4 godziny nie pić, chyba że placówka lub lekarz zalecą inaczej. Kilka godzin przed gastroskopią nie powinno się również palić papierosów ani żuć gumy. Leki stałe można w niektórych sytuacjach przyjąć, popijając niewielką ilością wody, ale szczegółowe zasady należy wcześniej ustalić z lekarzem.
Szczególnie ważne są leki przeciwzakrzepowe i przeciwpłytkowe. Nie wolno odstawiać ich samodzielnie – przed planowanym pobraniem wycinków lub zabiegiem trzeba wcześniej skonsultować sposób postępowania z lekarzem prowadzącym. Przed badaniem pacjent otrzymuje informacje o procedurze i wyraża pisemną zgodę. W dniu badania należy również poinformować personel o chorobach przewlekłych, alergiach, przyjmowanych lekach i wcześniejszych problemach podczas endoskopii.
Wybierając miejsce wykonania gastroskopii w Poznaniu, warto zapytać nie tylko o termin, ale także o możliwość znieczulenia, pobrania materiału do badania histopatologicznego i wykonania testu ureazowego. Odpowiednio przeprowadzona gastroskopia pozwala w skuteczny sposób ocenić stan przewodu pokarmowego i dostarczyć lekarzowi informacji potrzebnych do zaplanowania dalszego leczenia.
