Astygmatyzm – objawy i leczenie

0
193
3/5 - (1 vote)

Astygmatyzm to jedna z najczęstszych wad refrakcyjnych oka, która polega na nieregularnym kształcie rogówki bądź soczewki. Wadę tę charakteryzuje rozmycie obrazu na różnych odległościach, zarówno bliskich, jak i dalszych. W przeciwnym razie do normalnej rogówki, która posiada regularny kształt zbliżony do sfery, w przypadku astygmatyzmu rogówka przybiera kształt elipsy. W rezultacie światło, które przechodzi przez optyczny system oka, nie skupia się na jednym punkcie siatkówki, prowadząc do nieostrego widzenia.

Astygmatyzm może występować samodzielnie lub współistnieć z innymi wadami refrakcyjnymi, takimi jak krótkowzroczność czy dalekowzroczność. W tym artykule omówimy przyczyny, objawy, rodzaje oraz metody leczenia astygmatyzmu.

  1. Przyczyny astygmatyzmu

Astygmatyzm jest w większości przypadków wadą wrodzoną. Czynniki genetyczne odgrywają kluczową rolę w jego występowaniu. Ponadto, astygmatyzm może być także nabytą wadą, powstałą w wyniku urazów, operacji oka, chorób rogówki czy nieprawidłowo gojących się ran na powierzchni oka.

  1. Objawy astygmatyzmu

Najbardziej charakterystycznymi objawami astygmatyzmu są: a. Nieostre widzenie na różnych odległościach b. Trudności w odróżnianiu szczegółów, zarówno w bliskim, jak i dalszym planie c. Zmęczenie oczu, szczególnie po długotrwałym skupianiu wzroku (np. podczas czytania czy pracy na komputerze) d. Bóle głowy e. Nadwrażliwość na światło (fotofobia) f. Widzenie „podwójnych” obrazów (ghosting)

  1. Rodzaje astygmatyzmu

Astygmatyzm dzielimy na dwa podstawowe rodzaje: a. Astygmatyzm regularny – występuje, gdy główne krzywizny rogówki są prostopadłe do siebie. Jest to najczęstszy typ astygmatyzmu. b. Astygmatyzm nieregularny – występuje, gdy krzywizny rogówki są nieregularne, a ich położenie względem siebie nie jest prostopadłe. Może być spowodowany chorobami rogówki, urazami czy operacjami oczu.

  1. Diagnostyka astygmatyzmu

Astygmatyzm diagnozuje się podczas badania okulistycznego, które obejmuje kilka etapów: a. Badanie wzroku – lekarz ocenia ostrość wzroku pacjenta za pomocą specjalnych tablic testowych, które zawierają litery, symbole lub obiekty o różnej wielkości i odległości. b. Refraktometria – badanie służące do określenia wady refrakcyjnej oka, przy użyciu specjalistycznego urządzenia zwanego refraktometrem. c. Keratometria – pomiar krzywizny rogówki za pomocą keratometru, który pozwala na ocenę kształtu i regularności rogówki. d. Topografia rogówki – szczegółowe badanie topografii rogówki, pozwalające na uzyskanie trójwymiarowego obrazu jej powierzchni.

  1. Leczenie astygmatyzmu

W zależności od stopnia nasilenia i rodzaju astygmatyzmu, leczenie może obejmować różne metody. Najbardziej powszechne z nich to:

Przeczytaj także:  Aktywność fizyczna, a laserowa korekcja wzroku – co warto wiedzieć?

a. Okulary korekcyjne – okulary z cylindrycznymi soczewkami, które korygują nieregularny kształt rogówki, pozwalając na uzyskanie ostrego obrazu. Okulary te są najprostszym i najbezpieczniejszym sposobem leczenia astygmatyzmu.

b. Soczewki kontaktowe – są alternatywą dla okularów korekcyjnych. Soczewki kontaktowe cylindryczne (torusowe) lub twardo-gazoprzepuszczalne (RGP) mogą skorygować astygmatyzm. Należy jednak pamiętać, że stosowanie soczewek kontaktowych wymaga odpowiedniej higieny oraz regularnych kontroli okulistycznych.

c. Chirurgia refrakcyjna – zabiegi chirurgiczne, takie jak LASIK, LASEK, PRK, czy SMILE, mogą być stosowane w leczeniu astygmatyzmu. Chirurgia refrakcyjna polega na korygowaniu kształtu rogówki za pomocą lasera, co pozwala na uzyskanie prawidłowego skupienia światła na siatkówce. Ważne jest, aby kandydat na zabieg chirurgiczny spełniał określone kryteria, a wada refrakcyjna była stabilna.

d. Implantacja soczewek fakicznych – w przypadku osób, którym nie zaleca się operacji laserowej, możliwe jest wszczepienie soczewek fakicznych wewnątrz oka. Soczewki te są umieszczane przed naturalną soczewką oka, korygując astygmatyzm.

  1. Podsumowanie

Astygmatyzm to powszechna wada refrakcyjna oka, która może prowadzić do nieostrego widzenia, zmęczenia oczu oraz innych objawów. Istnieje kilka metod leczenia astygmatyzmu, w tym okulary korekcyjne, soczewki kontaktowe, chirurgia refrakcyjna oraz implantacja soczewek fakicznych. Wybór odpowiedniej metody leczenia zależy od indywidualnych potrzeb i preferencji pacjenta, stopnia nasilenia wady oraz jej rodzaju.

W przypadku podejrzenia astygmatyzmu, kluczowe jest skonsultowanie się z okulistą, który przeprowadzi niezbędne badania diagnostyczne i zaleci odpowiednią terapię. Wczesne wykrycie i leczenie astygmatyzmu mogą zapobiec pogorszeniu się wzroku, a także wpłynąć na poprawę jakości życia pacjenta.

Odpowiednie leczenie astygmatyzmu może przyczynić się do poprawy ostrości wzroku, zmniejszenia bólów głowy i zmęczenia oczu, a także poprawy komfortu podczas codziennych czynności wymagających skupienia, takich jak czytanie czy praca przy komputerze.

Ważne jest także, aby regularnie kontrolować stan swojego wzroku, nawet jeśli objawy astygmatyzmu nie są uciążliwe. Dzięki temu możliwe będzie monitorowanie postępów leczenia oraz ewentualna korekta metody terapii, jeśli zajdzie taka potrzeba.

Warto również pamiętać o dbaniu o zdrowie swoich oczu, poprzez utrzymanie właściwej higieny, stosowanie odpowiedniego oświetlenia podczas pracy czy czytania, a także regularne przerwy od długotrwałego skupiania wzroku. Zapobieganie urazom oka oraz przestrzeganie zasad bezpieczeństwa podczas wykonywania czynności związanych z ryzykiem uszkodzenia oka również może przyczynić się do utrzymania dobrego wzroku.